Veri keşfi (DSPM)
§ 11.1Veri keşfi nedir?
Veri keşfi; kişisel ve hassas verinin kurumun dosya paylaşımları, veritabanları, nesne depolama, iş birliği platformları ve posta arşivlerinde gerçekte nerede bulunduğunu tespit etme ve bulunanı sınıflandırma sürecidir. Seratus keşfi uzaktan ve ajansız yapar; her taramayı kanıt olarak kaydeder.
1.2DSPM (veri güvenliği duruş yönetimi) nedir?
DSPM üç soruyu sürekli yanıtlar: veri nerede, kim erişebiliyor ve bu bileşim ne kadar riskli. Keşif ve sınıflandırmayı erişim ve maruziyet grafiğiyle birleştirir; böylece risk sıralanır ve iyileştirilir. Seratus, kurumun kendi altyapısına kurulan bir DSPM konsoludur.
1.3“Ajansız” ne demektir, neden önemlidir?
Ajansız, veriyi barındıran uç cihaz ve sunuculara hiçbir yazılım kurulmaması demektir. Seratus her kaynağa salt okunur bir bağlantıyla uzaktan bağlanır ve oradan tarar. Bu; dağıtım projelerini, uç cihaz performans kaygılarını ve değişiklik yönetimi sürtünmesini ortadan kaldırır, taranan sistemlere dokunulmaz.
1.4Seratus bugün hangi veri kaynaklarını tarayabilir?
Dosya sunucuları (SMB/CIFS, NFS) ve Windows, Linux, macOS yerel diskleri, Microsoft 365 (SharePoint Online, OneDrive, Teams dosyaları), Oracle Database, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, MySQL ve MariaDB, S3-uyumlu nesne depolama (Amazon S3, MinIO, Ceph) ve e-posta arşivleri (PST, OST, MSG). Planlanan kaynaklar yol haritası sayfasında ayrıca listelenir ve mevcut olarak gösterilmez.
1.5Hassas veri, kişisel veri ve özel nitelikli kişisel veri arasındaki fark nedir?
Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir bir kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Özel nitelikli kişisel veri; sağlık ve biyometrik veri gibi, açığa çıktığında daha yüksek risk taşıyan daha dar bir kümedir. Hassas veri ise daha geniş bir iş terimidir; ticari sırları, fiyatlandırmayı, teklifleri, müşteri koşullarını ve rekabete duyarlı diğer bilgileri de kapsar. Seratus bunların tamamını tür, gizlilik derecesi ve iş kategorisi eksenlerinde sınıflandırır.
Veri kaybı önleme (DLP)
§ 22.1DLP nedir?
Veri kaybı önleme (DLP); hassas verinin olmaması gereken yerde açığa çıkmasını, taşınmasını veya paylaşılmasını durduran kontroller bütünüdür. Klasik DLP e-posta veya uç cihaz gibi kanalları izler. Seratus bir adım önce başlar: durağan veriyi bulur, kimin erişebildiğini haritalar ve maskeleme, karantina veya silme ile maruziyeti kaldırır; her eylem kayıt altındadır.
2.2Seratus bir DLP ürünü mü?
Seratus, iyileştirme yeteneği olan bir veri güvenliği duruşu (DSPM) ve uyum konsoludur. Durağan veri keşfi, maruziyet analizi ve iyileştirmeyi kapsar; DLP programlarının çoğu ilk olarak burada başarısız olur. Kanal izleme ve engelleme (web, mesajlaşma, webmail) geliştirme aşamasındadır ve mevcut yetenek olarak satılmaz.
2.3Aşırı paylaşım nedir, nasıl tespit edilir?
Aşırı paylaşım, ihtiyacı aşan erişimdir: “herkes” tarafından okunabilen bir bordro dosyası, bir sözleşmeye anonim paylaşım linki, tüm tablolara erişen bir veritabanı rolü. Seratus içerik bulgularının yanında izinleri (ACL’ler, paylaşım linkleri, veritabanı rolleri) toplar ve bu bileşimleri riske göre sıralayan bir maruziyet grafiği kurar.
2.4Seratus bulguları SIEM veya talep yönetimi sistemimize gönderebilir mi?
Evet. Bulgular ve iyileştirme eylemleri SIEM ve talep yönetimi sistemlerine iletilebilir; kullanıcı ve kapsam dizinden (LDAP) senkronize edilebilir.
Maskeleme ve anonimleştirme
§ 33.1Veri maskeleme nedir?
Veri maskeleme, hassas değerlerin yerine vekil değerler koyarak verinin amacı için kullanılabilir kalmasını ama asıl değerin artık açığa çıkmamasını sağlar. Seratus’ta maskeleme bir iyileştirme eylemidir: sorumluya atanır, onaya tabidir ve kim, ne zaman, neden bilgisiyle denetim kaydına yazılır.
3.2Anonimleştirme ile takma adlandırma (pseudonymization) arasındaki fark nedir?
Anonimleştirme, kişiyle bağı geri döndürülemez biçimde kaldırır; sonuç artık kişisel veri değildir. Takma adlandırma tanımlayıcıları bir anahtar veya belirteçle değiştirir ama geri dönüş yolunu korur; veri hâlâ kişisel veridir ve korunması gerekir. Seratus anonimleştirme yoluyla imhayı, redakte bir kopya üretip aslını imha etmek ve kaliteyi tekillik denetimiyle ölçmek olarak ele alır.
3.3Seratus verinin gerçekten imha edildiğini nasıl kanıtlar?
Her imha bir kayıt üretir: ne bulundu, hangi kaynaklarda, hangi eylem kim tarafından onaylandı, aslı ne zaman imha edildi ve redakte kopya üzerindeki tekillik denetimi sonucu nedir. Kayıt, ait olduğu başvuru veya saklama olayına eklenir; denetçi zinciri uçtan uca okuyabilir.
KVKK ve GDPR uyumu
§ 44.1Seratus KVKK uyumunu nasıl destekler?
Seratus, KVKK’nın operasyonel tarafını tek konsolda yürütür: anketler yerine gerçek keşif sonuçlarından kurulan VERBİS envanteri, kaynaklar arasında bulunan ilgili kişi başvuruları (DSAR), saklama takvimi, ihlal kayıtları ve kanıtlı imha veya anonimleştirme. Hukuki yorum kurumun hukuk biriminde kalır.
4.2İlgili kişi başvurusu (DSAR) nedir, nasıl ele alınır?
İlgili kişi başvurusu; bir kişinin kurumun kendisi hakkında hangi veriyi tuttuğunu sorması ya da düzeltme veya silme istemesidir. Seratus başvuruyu alır, kişinin verisini bağlı kaynaklarda bulur, yanıtı veya redakte kopyayı üretir, onaylı imhayı yürütür ve kanıtı başvuruya ekler.
4.3Seratus KVKK’nın yanında GDPR için de yardımcı olur mu?
Operasyonel mekanizmalar ortaktır: keşif, sınıflandırma, erişim incelemesi, başvuru yönetimi, saklama ve kanıtlı imha. Seratus öncelikle Türkçe veri ve KVKK süreçleri için geliştirilip test edilmiştir; GDPR yükümlülüğü olan kurumlar aynı envanter ve başvuru akışlarını kullanır.
4.4Türkçeye özel tespit neden önemlidir?
Başka diller için ayarlanmış genel tespit motorları Türkçe tanımlayıcıları kaçırır ve Türkçe metinde yanlış pozitif üretir. Seratus’un tespit motoru Türkçeye özel geliştirilmiştir; TCKN, IBAN, telefon ve özel nitelikli veri bağlamıyla tespit edilir, her kuralın kendi doğruluk ve yanlış-pozitif azaltma programı vardır.
Rekabet hukuku uyumu
§ 55.1Rekabet hukuku uyumu nedir, veriyle ilgisi nedir?
Rekabet hukuku uyumu; kurumun, rekabet otoritelerinin soruşturduğu davranışlardan (rakiplerle rekabete duyarlı bilgi paylaşımı, fiyat ve teklif koordinasyonu gibi) kaçınmaya yönelik programıdır. Bu riskin büyük kısmı belgelerde, tablolarda ve postada yaşar: fiyatlandırma, teklif koşulları, müşteri şartları ve rakiplere atıf yapan iletiler. Bu materyalin nerede olduğunu, kimin erişebildiğini ve nasıl paylaşıldığını bilmek, hukuki olmadan önce bir veri sorusudur.
5.2Seratus rekabet uyum modülü ne yapar?
Aynı keşif, sınıflandırma ve maruziyet motorunu rekabet hukuku riskine uygular: rekabete duyarlı bilgi taşıyabilecek belge ve iletişimleri tespit eder, kimin erişebildiğini ve nasıl paylaşıldığını gösterir, bunları onaylı bir inceleme ve iyileştirme akışına yönlendirir ve her kararı kanıt olarak kaydeder. Kurumun uyum programını destekler; hukuki tavsiye değildir ve hukuk danışmanının yerini almaz.
5.3Bu, bir rekabet otoritesi incelemesinden önce veya sırasında nasıl yardımcı olur?
Öncesinde: kurum riskli materyali proaktif olarak bulup azaltabilir, erişimi daraltabilir ve işleyen bir uyum programı gösterebilir. Sırasında: ilgili belgeleri kaynaklar arasında hızla bulabilir ve hangi kontrollerin yerinde olduğunu, hangi eylemlerin ne zaman alındığını denetim kayıtlarıyla gösterebilir.
5.4Rekabete duyarlı bilgi sayılan nedir?
Genellikle rakiplerin davranışlarını hizalamasına imkân verecek, kamuya açık olmayan bilgiler: güncel veya gelecek fiyatlar ve indirimler, teklif ve ihale koşulları, maliyet ve marjlar, müşteriye özel şartlar, kapasite ve üretim planları, stratejik planlar. Seratus, sabit bir listeye güvenmek yerine kurumun bu kategorileri kendi taksonomisinde tanımlayıp ayarlamasına imkân verir.
Kurulum, güvenlik ve ürünün kendi gizliliği
§ 66.1Seratus nerede çalışır? Herhangi bir veri kurumdan çıkar mı?
Seratus kurumun kendi sunucularına (yerinde) kurulur ve tamamen kapalı (air-gap) ağları destekler. Tarama, sınıflandırma ve raporlama kurumun içinde gerçekleşir. Analiz için hiçbir veri dışarı gönderilmez.
6.2Seratus yapay zeka kullanıyor mu, model özel mi?
Temel tespit bir büyük dil modeline bağımlı değildir. İsteğe bağlı olarak kurumun kendi veya kendi altyapısında barındırılan özel bir LLM, belge türü ve başvuru özeti gibi işleri zenginleştirebilir. Bu air-gap ortamda ve veri minimizasyonu sözleşmesiyle çalışır; dış yapay zeka servislerine veri gönderilmez.
6.3Seratus’un kendisine erişim nasıl kontrol edilir?
Rol tabanlı erişim; tarama, inceleme, onay ve yönetimi birbirinden ayırır. Kurulum ve güncellemeler doğrulanabilir imzalı paketlerle gelir. Arayüz Türkçe ve İngilizce olarak sunulur.
6.4İlk kurulum ne kadar sürer?
Ajan olmadığı için ilk tarama, konsol kurulup ilk kaynağa salt okunur bağlantı tanımlanır tanımlanmaz başlayabilir. Kapsam daha sonra kaynak kaynak genişletilir. Kesilen taramalar kaldığı yerden devam eder.